Voel jij je deze dagen ook minder verdraagzaam, prikkelbaar en misschien zelfs agressiever? Het is geen inbeelding. De hitte leidt ertoe dat we ons gedrag minder goed onder controle kunnen houden en slechtere beslissingen nemen. Dat zegt gedragspsycholoog Mathias Celis (UGent).
Heb je de voorbije dagen een domme fout gemaakt? Of iemand afgesnauwd? Het is misschien geen goed excuus, maar de hitte is wel een verklaring voor dat gedrag.
"De hitte maakt ons meetbaar dommer, prikkelbaarder en agressiever", zegt Mathias Celis in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Ons brein is het meest hittegevoelige orgaan van ons lichaam. Het produceert ongeveer 20 procent van onze lichaamswarmte."
Om oververhitting tegen te gaan, schakelen de hersenen dus over op een lager pitje. "De energie die het brein nodig heeft om goed te functioneren, moet naar die afkoeling van het lichaam gaan. Vooral het voorste deel van onze hersenen, de prefrontale cortex, ziet hard af van die warmte."
Dat deel van onze hersenen, het 'denkend brein', staat in voor het nemen van weloverwogen beslissingen, het verwerken van informatie en voor het controleren van ons gedrag en onze emoties. "Als dat deel minder goed werkt, gaan we onszelf minder onder controle hebben, gaat ons oordeelsvermogen wat haperen en zijn we net iets sneller geïrriteerd."
Ideale temperatuur
"De ideale temperatuur voor ons brein is 21 à 22 graden Celsius. Vanaf 26 graden keldert ons concentratievermogen, nemen we slechtere beslissingen en worden we cognitief wat gehandicapt," zegt Celis.
"Natuurlijk is niet iedereen even gevoelig aan die warmte. Je kan er ook aan wennen."
"Als de temperatuur boven de 20 graden komt, werken we volgens de Wereldgezondheidsorganisatie 2 tot 3 procent minder efficiënt bij elke graad die erbij komt", zegt ook neuroloog Guy Nagels (UZ Brussel).
"Om ons lichaam voldoende koel te houden, moeten onze zweetklieren harder werken, ons hart moet sneller slaan... Allemaal energie die niet naar de hersenen kan gaan, waardoor we trager gaan werken en misschien zelfs meer fouten maken."
"Ook slaap speelt een belangrijke rol", zegt Mathias Celis. "Als je door de hitte ook nog eens slecht slaapt, gaat je brein nog minder goed functioneren, zit je meer op je tandvlees en ga je minder goed kunnen relativeren. Je hiervan bewust zijn, kan soms al helpen."
LUISTER
Herbeluister het volledige gesprek met Mathias Celis uit De Wereld Vandaag op Radio 1
5min