© Sven Franzen
Poetin overtuigen om de wapens neer te leggen en de gaskraan weer open te draaien kunnen we niet.
Kevin Lau en Redactie
27/09/2022 - 10:43
De energieprijzen zijn historisch hoog, er loert een recessie om de hoek, en zelfs ons brood is duurder dan ooit; maar toch zijn er nog zaken waarop we kunnen besparen. In vier hoofdstukken (energiefactuur, woning, gedrag, winkelwagen ) proberen we in dit dossier zo veel mogelijk financiële inzichten en tips mee te geven, zodat u slimmer om kunt gaan met uw portemonnee.
⚡️ Uw energiefactuur
1. Doe de V-test en ken uw energiefactuur
Meten is weten. Voor we aan de slag gaan met uw energiefactuur is het belangrijk dat u ongeveer weet wat u kunt verwachten wanneer de eindafrekening in de bus valt. Ongeveer – want exact opvolgen wat u straks moet betalen blijkt een huizenhoge opgave te zijn, vertellen verschillende experten bij De Morgen
Er zijn echter wel hulpmiddelen die kunnen helpen. Zo is er de V-test ; een onlinetool van de VREG (Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt) die een overzicht geeft van hoeveel u zou betalen als u op dat moment een nieuw contract zou afsluiten.
Alvast ter vergelijking: een gemiddeld gezin dat vandaag (in september) een variabel energiecontract afsluit, betaalt daarvoor volgens de Vlaamse energieregulator VREG 9.211 euro per jaar.
2. Verander regelmatig van leverancier
Bent u nog een van de gelukkige eigenaars van een vast energiecontract: blijf dan vooral zitten. Maar bij variabele contracten kan het waardevol zijn om sporadisch uw contract te herbekijken of te veranderen, zegt energieconsulent Dieter Jong. “We hebben in de energiesector nog steeds slapende contracten, zoals je dat kent uit de verzekeringen. Als je niet regelmatig je contract vernieuwt, kunnen er vaste kosten bijkomen.”
Jong raadt ook aan om zeker jaarlijks naar nieuwe contractaanbiedingen te kijken. “Leveranciers zetten erg in op nieuwe klanten. En net als bij Telenet en Proximus zijn er talloze mooie aanbiedingen voor nieuwe klanten, maar geen aanbiedingen voor bestaande klanten.”
Volgens energieregulator CREG kunnen gezinnen op deze manier jaarlijks enkele honderden euro's besparen.
🏡 Uw woning
1. Leg zonnepanelen (op een correcte manier) op uw dak
Met de huidige prijzen lijkt het tegenwoordig bijna een vanzelfsprekendheid om zonnepanelen op uw dak te leggen. Een gemakkelijke beslissing, die toch minder eenvoudig is dan het lijkt. Daarom zetten we de belangrijkste vragen over zonnepanelen op een rij voor u.
- Wat maakt van zonnepanelen zo'n goede investering? “Er is op dit ogenblik geen betere belegging. Een typische gezinsinstallatie betaalt zichzelf op 2,5 à 3 jaar terug in het huidige klimaat”, zegt Dirk Van Evercooren van sectorfederatie ODE Vlaanderen. Test Aankoop berekende in juli nog dat u rekening moet houden met een terugverdientijd van zes tot elf jaar.
- Wat als u niet de financiële ruimte hebt momenteel? De meeste banken bieden een groene lening aan, tegen een verlaagd rentetarief, en Vlaanderen biedt bij zonnepanelen de mogelijkheid om renteloos te lenen voor wie onder een bepaalde inkomensgrens valt – 46.170 euro voor alleenstaanden, 65.960 euro voor koppels. Op het platform Mijn VerbouwLening vindt u alle informatie. Daarnaast werken sommige aanbieders ook met een zogenaamde huurkoopformule.
- Hoe kiest u de juiste zonnepanelen? Over het algemeen zijn er geen gigantische verschillen meer tussen de merken, maar er zijn wel een aantal zaken waar u rekening mee moet houden. Zo is er een ‘tier-systeem', dat fabrikanten opdeelt in drie categorieën. In Tier 1 zitten de bekende bedrijven met minstens vijf jaar op de teller en die het hele productieproces in eigen handen hebben. Gemiddeld ligt hun prijs hoger, maar de kans op productiefouten lager.
- Hoe moet ik mijn zonnepanelen oriënteren? Niet alleen het aantal panelen bepaalt hoeveel energie u opwekt. Er is de hellingsgraad – tussen de 30 en 45 graden is optimaal – maar die kan u op een plat dak kunstmatig aanleggen.
En er is natuurlijk de heilige graal: de oriëntatie van uw dak. Een zuidgericht dak produceert misschien het meest, maar veelal op momenten dat u niet thuis bent. “We zien daarom dat ook oost-westopstellingen zinvol zijn geworden, omdat ze beter spreiden”, weet Van Evercooren. “De panelen produceren iets vroeger in de ochtend, op de momenten dat je nog niet naar het werk bent vertrokken. En iets later in de avond, wanneer het hele gezin thuis zit.”
2. Verlaag de stooktemperatuur van uw verwarmingsketel
“De installateur stelt die vaak hoog in, op pakweg 75 graden”, zegt energie-expert Joannes Laveyne (UGent). “Maar bij zo'n hoge temperatuur werkt een condensatieketel minder efficiënt. Kijk hoeveel je die temperatuur kunt laten zakken – tot 60 of misschien zelfs 50 graden – zonder dat je je woning niet meer goed kan verwarmen. Dat levert al snel een besparing van 10 procent op.” Tegen de huidige gasprijzen komt dat neer op ruim 270 euro per jaar.
3. Isoleer op de juiste plaatsen en vergeet het dampscherm niet
“Doorgedreven isolatie kan de warmtevraag met 90 procent beperken”, zegt Verbeke. Met deze isolatietips houdt uw woning die duurbetaalde warmte zo goed als mogelijk vast.
- Kies het juiste isolatiemateriaal. Zo laat zachter isolatiemateriaal, zoals wol, zich makkelijker plaatsen in een houten frame. Harde isolatieplaten, zoals polyurethaanplaten (PU-platen), zijn dan weer ideaal voor vlakke ondergronden.
- Zorg dat alles luchtdicht is. Zorg dat de isolatie goed luchtdicht aangesloten is aan aanpalende bouwdelen en elementen om te voorkomen dat er via kieren en openingen lucht ontsnapt. Je kan al veel oplossen met hoofdschotten en strookjes wol. Rond dakramen kan PU-schuim (polyurethaan) ook wonderen doen.
- Vergeet het dampscherm niet. Aan de binnenkant of warme zijde van uw isolatie plaatst u ook nog best een plastic of textielachtige folie. Dit houdt condensatie van de warme binnenlucht – en dus vochtplekken – tegen én het helpt om de bovengenoemde luchtdichtheid te verzekeren.
- Ongebruikte zolder? Isoleer de zoldervloer in plaats van het dak. Gebruikt u de zolder enkel als opslagplaats? Dan zal het makkelijker zijn om de zoldervloer te isoleren in plaats van het dak. De vloer neemt namelijk minder vierkante meter in (dan een hellend dak) én u isoleert dichter tegen uw verwarmde ruimte. Zo verwarmt u de zolder niet onnodig.
4. Zet uw thermostaat een graad lager en bespaar 300 euro
Zit uw isolatie goed? Dan kan de verwarming allicht meteen een graad lager. De verwarming van uw woning is tenslotte de grootste energievreter. Voor wie gas gebruikt voor verwarming, warm water en om te koken, gaat volgens Stijn Verbeke, energie-expert bij VITO/EnergyVille, zo'n 80 tot 90 procent van het verbruik naar verwarming.
“Op korte termijn kan de thermostaat een graad lager zetten al een besparing van ongeveer 7 procent op de verwarmingsfactuur opleveren.”
Voor een doorsneeverbruik van 23.000 kWh gas komt dat bij een gasprijs van ongeveer 0,22 euro/kWh (gemiddelde prijs augustus) neer op 350 euro besparing per jaar, per graad.
5. Steek geen warme overschotten in uw koelkast en verwijder de ijslaag in uw diepvries
Een oude koelkast van 350 liter met C-label verbruikt 300 à 400 kWh per jaar. De energiezuinigste toestellen doen het met 75 kWh, of een besparing van 75 tot 115 euro per jaar.
Besparen op het verbruik van uw koelkast kan verder door er geen warme overschotten in te zetten en geregeld aangevroren condensatievocht te laten ontdooien (als dat niet automatisch gebeurt).
Verwijder ook geregeld de ijslaag in de diepvriezer. Een ijslaag van 2 millimeter doet het verbruik met 10 procent stijgen. Anders dan de koelkast is de diepvries beter zo vol mogelijk, zodat er bij het openen zo weinig mogelijk warme lucht naar binnen kan stromen. Lege ruimte kunt u desnoods opvullen met piepschuim.
6. Vervang uw gloeilampen
Hebt u nog gloeilampen in huis, vervang ze dan door veel zuinigere ledlampen. Een gloeilamp van 60 watt die elke dag 4 uur brandt vervangen door een ledlamp van 6 watt, bespaart u op jaarbasis zo'n 40 euro.
7. Stap sneller uit de douche en investeer in een spaarkop
Een douche nemen verbruikt gemiddeld 60 liter water, tegenover 150 liter bij een bad. Nog meer besparen kan door korter te douchen: in plaats van 9 minuten zoals de gemiddelde Vlaming, kan het ook in 5 minuten. Een eenvoudige zandloper kost u 2 euro, maar kan wel tot 100 euro per jaar besparing opleveren.
Daarnaast kunt u ook investeren in een douchespaarkop. Die vermengt het water met lucht waardoor de hoeveelheid water vermindert zonder dat u het merkt. Een waterbesparende douchekop laat ongeveer 6 liter per minuut door, de helft van een standaard douchekop.
🧠 Uw gedrag
Bliksemronde! Naast zonnepanelen en andere investeringen in uw huis kan het ook eenvoudiger. Hier zijn negen snelle tips die u vandaag al kunt toepassen.
1. Maak een financieel overzicht
Om te kunnen besparen, moet je bewust met je geld leren omgaan. Een overzicht van je financiële inkomsten en wat er weer uit die spaarpot verdwijnt, is voor dat bewustzijn essentieel. Een visuele steun zoals een lijstje of een budget-app kan daarbij helpen.
2. Beperk sluipverbruik
Hoe gemakkelijk het ook is om je gsm-oplader gewoon in het stopcontact te laten zitten, toch doe je dat beter niet. De elektriciteit blijft namelijk stromen. Ook de lichtjes van je wekker of espressoapparaat vragen voortdurend energie.
3. Plaats een emmer onder de kraan
Heel wat mensen laten de kraan even lopen zodat het water kan opwarmen alvorens de douche in te stappen. Ondertussen kijken uw planten wel dorstig toe. Dus zet er eens een emmer onder om het koude water om te vangen.
4. Vergelijk verzekeringen
Als u niet regelmatig uw contract vernieuwt, kunnen er onnodige vaste kosten bij omen. Zeker voor verzekeringen die geen impact hebben op de rente van je hypothecaire krediet zoals de familiale verzekering of een reisverzekering, is het nuttig om te vergelijken.
5. Rijd trager
Als je met de wagen gaat, let dan goed op je snelheid. Wanneer u bijvoorbeeld 100 km/uur rijdt op de snelweg in plaats van de maximumsnelheid bespaart u 10 tot 15 procent op uw brandstofverbruik.
6. Beter nog: laat de auto wat vaker staan
Kies bijvoorbeeld voor fiets of trein waar het kan. Voor de treinreizigers hebben we nog een extra tip: hou bij wanneer de trein vertraging heeft en geef die door op de website van de NMBS. Bij herhaaldelijke vertragingen kunt u een deel van de ticketprijs terugbetaald krijgen.
7. Schrap onnodige abonnementen
Kijk u wel genoeg naar onlineseries om te betalen voor dat Netflix-account? Bezoekt u de fitness regelmatig genoeg om er maandelijks geld aan te geven? Legt u liever een plaatje op dan Spotify te openen? Weg ermee dan.
8. Hanteer het halveringsprincipe
Probeer eens soep te maken met een halve hoeveelheid bouillon of de afwas te doen met maar een half blokje zeep. Werkt dat even goed? Dan gaat er bij de volgende beurt weer wat af. Op die manier zal u snel merken wat de ideale hoeveelheid is en leert u spaarzaam met producten om te gaan.
9. Ga op vakantie in eigen land
Een staycation klinkt je misschien nog vers in de oren uit de periode dat we amper buiten mochten komen, maar ook budgettair gezien is een vakantie in eigen land geen slecht idee.
🛒 Uw winkelkar
Ook in de supermark kunnen we nog slimmer omgaan met ons geld. Want elke keer dat we denken een ‘goed koopje' gescoord te hebben, hebben we allicht gewoon ons koopgedrag laten beïnvloeden.
We lijsten vijf tips op waarvan supermarkten liever niet willen dat u ze weet. Zodat u bewuster, en zo ook goedkoper, aan de slag kunt met uw boodschappen.
1. Koop seizoensgroenten
Groenten en fruit zijn goedkoper in het juiste seizoen. Logisch, want dan is het aanbod groter, maar door het constante aanbod in supermarkten hebben we het afgeleerd daar rekening mee te houden. Probeer om je geld en je gezondheid te sparen ook wat vaker vlees en vis links te laten liggen.
2. Let op voor de drie opties
“Zodra een verkoper drie opties van een product aanbiedt, wordt je beslissingsproces al beïnvloed”, waarschuwt gedragseconoom Mathias Celis (UGent).
“Verkopers kunnen dat fenomeen gebruiken door een ‘lelijk eendje' aan de opties toe te voegen.” Celis geeft koffieketen Starbucks als voorbeeld: “Als er twee formaten zijn, kiest 80 procent voor de kleinste en goedkoopste maat. Vanaf een derde optie kiezen diezelfde mensen ineens voor de middelste optie, voordien de dure optie. Want je wilt niet die exuberant grote optie nemen, maar die kleinste lijkt dan plots wel heel klein.”
3. Kijk naar de juiste prijs
Een betere manier om naar producten en formaten te kijken is de eenheidsprijs. “Mensen zijn slecht in hoofdrekenen of hebben gewoon geen zin om de vergelijking te maken”, stelt Celis.
Een optie van 150 gram zal volgens de gedragspsycholoog vaak goedkoper lijken dan die van 250 gram, tot je naar de prijs per kilogram of liter kijkt. “Er wordt gespeeld met de perceptie van waarde, maar de eenheidsprijs is doorgaans een veel beter vergelijkingspunt.”
4. Gebruik promoties om de voorraadkast gevuld te houden
Koop producten die niet bederven als ze in reclame zijn en bouw een voorraad op. Dat is niet alleen goed voor de portemonnee, maar zo zit u ook nooit zonder – denk aan toiletpapier, huishoudpapier, shampoo, tandpasta, waspoeder, afwastabletten en tonijn in blik.
Op de website promojagers.be vindt u een overzicht met alle folders, dagdeals en koopjes, en heb je ook een goed overzicht van alle aanbiedingen per product.
Maar wees alert: een promotie is geen reden om iets te kopen dat je niet nodig hebt. Een denkoefening die hierbij kan helpen is om uzelf af te vragen of u het ook zou kopen als het niet in promotie stond.
5. Vergeet uw klantenkaart niet
Vraag in al uw favoriete winkels naar een klantenkaart. Als u ergens regelmatig passeert, zal u daar uiteindelijk de vruchten van plukken. Soms kunt u bijvoorbeeld een klantenkorting combineren met coupons die u anders niet had gekregen. Ook een plaatsgebrek in uw portemonnee hoeft geen probleem te zijn, in een digitale portefeuille zoals Stocard passen meer klantenkaarten dan u er ooit zult aanvragen.